Nedir.Org *
Zeus

İsim Fiil Nedir

Okunma : 8278
İsim-fiil veya mastar veya fiilimsilerin, fiillerin cümlede isim görevinde kullanılan hâli. Türkçedeki üç fiilimsi grubundan biridir. Fiil kök veya gövdelerine -me, -mek veya -iş mastar eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Bu eklerde ses uyumlarına göre gerekli değişiklikler yapılır.

İsim Fiillerin Tanımı ve Özellikleri

Eylem anlamı taşıyan, ancak kişi ve kip çekimleri olmayan, cümlede ad, sıfat ya da zarf olarak görev yapan sözcüklerdir.

İsim Fiillerin Özellikleri:
1. Eylemlerden türetilir; eylem anlamını yitirmediklerinden mastar eki (-mek, -mak) alabilirler.
2. Olumsuzluk eki (-me, -ma) alabilirler.
3. Türetildikleri eylemin çatı özelliğini aynen devam ettirirler.
4. Yarım yargı bildirir, yan cümlecikte yüklem olurlar. Yan cümlecikte özne, tümleç gibi öğeler bulunabilir. Geçişli olanlar nesne de alabilirler.
5. Kip ve kişi çekimleri yoktur. Fiil değil, ad çekim eklerini alırlar.
6. Cümlede ad soylu sözcük (ad, sıfat, zarf) gibi görev yaparlar.

Ad Eylem (İsim Fiil, Mastar, Eylemlik)


Fiil kök veya gövdelerine -mek (-mak), -me (ma), -iş (-ış, -üş, -uş) ekleri getirilerek türetilen eylemsilerdir. Hem eylem anlamı taşır, hem ad gibi görev yaparlar. Yanla­rına aldıkları öğelerle birlikte yan cümlecik kurar; ad çekim eklerini alarak cümlede öge olurlar.

Tatil günlerinde balığa çıkmak en büyük eğlencesiydi.
Ayşe, kitap okumayı, tiyatro seyretmeyi çok sever.
Köşede saatlerce bekleyişlerinden kuşkulandık.
En beğendiğim tarafı, her olaya iyimser yaklaşmasıydı.

Çocukların neşeyle bağrışmaları, içimi açtı.

Not: Mastar ekleriyle türetildikleri halde, eylem anlamını yitirmiş adlar eylemsi değildir. Bunlar olumsuz yapılamazlar:

* dolma, kapama, sarma, kızartma, yazma, dondurma
* çakmak, ekmek, yemek, koymak
* dikiş, alışveriş, uçuş, bakış, gösteriş

Örnek Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük eylemsidir?

A) O yıl Karadağ yöresinde bir ayaklanma çıkmıştı.
B) Bu konuda çevredekilere danışma gereği duymadı.
C) Tayın alnında ince bir akıtma vardır.
D) Gözlerine sanki yaradılıştan sürme çekilmiş.
E) Ocaktaki kavurma suyunu çekmek üzere.

Cevap: B

Örnek Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili adeylem "özne" görevinde değildir?

A) Güzelleşmek, günümüz kadınlarının en önemli sorunudur.
B) Aldatılmayı hiçkimse istemez.
C) Okuma, gençlerin en büyük eksikliğidir.
D) Düşünme, geliştirilmesi gereken bir yetenektir.
E) Görüşme, gizli yapılacakmış.

Cevap: B

Uygulama:
Sanatçı yapıtlarında gündelik yaşama dair çatışmalarını anlatmaktan kaçınıyor. Bu nedenle bu romanı beni sarmadı. Sanki yazar bir bekleyiş içinde ve henüz bu süre dolmadı.

Bu parçada yer alan ad eylemleri yazınız,

İsim Fiil Nedir


Bir isim-fiil (mastar) ile ondan önce gelen ve ona bağlı olan kelimelerin veya kelime gruplarının oluşturduğu yeni gruba isim fiil grubu denir.

Grubun ana unsuru isim-fiildir ve sonda bulunur. Vurgu isim-fiilden önceki unsurdadır.

Mastar, grupta yüklem görevi yapar. Ondan önce gelen kelimeler de cümlede olduğu gibi özne, nesne, tümleç olurlar.

Onu biraz sonra çekeceği acıya hazırlamak...
Nesne dolaylı tüml. Yüklem

Suda, rüzgârda, kuşta senin sedanı duyup /
zarf

Seni / beyaz çiçekli dallar içinde / sanmak
Nesne dolaylı tüml. Yükl.

Halk sanatına, halk ağzına, halk hayatına / daima / açık olma...
Dolaylı tümleçler zarf yüklem

Uzun bir ayrılıktan sonra / sılaya / dönüş...
Zarf tüml. Dt y.

Etrafına / bir keklik gibi ürke ürke / bakış(ından anladım.)
Dolaylı tüm. zarf tüm. yüklem.

Bu grup, cümle ve kelime grubu içinde isim olarak kullanılır.

Etrafına bir keklik gibi ürke ürke bakışından anladım.

Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir.

Bir faciadır, böyle bir âlemde uyanmak.

İsim Fiil Resimleri

  • 0
    İsim Fiil - Fiilimsiler 8 ay önce

    İsim Fiil - Fiilimsiler

İsim Fiil Sunumları

İsim Fiil Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

İsim Fiil Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Yazı İşlemleri
Sponsorlu Bağlantılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz